Lau dọn bàn thờ gỗ cuối năm: sạch mà không hỏng nước sơn

Vì sao bàn thờ xuống màu nhanh hơn đồ gỗ khác

Khói hương, hơi nến, dầu đèn và nhựa hoa quả bám lên mặt gỗ thành một lớp nhờn mỏng, lâu dần ngả vàng và xỉn. Lớp này nằm trên mặt sơn, lau đúng cách là sạch.

Thứ làm hỏng nước sơn thật sự là nước đọng và hoá chất tẩy rửa: nước ngấm qua mép ghép làm sơn rộp, chất tẩy mạnh ăn mờ lớp phủ bóng. Một lần lau sai có thể để lại vết mà lau đúng cả năm không gỡ được.

Chuẩn bị

• Hai đến ba khăn cotton hoặc khăn sợi mềm, sạch: một khăn lau ẩm, một khăn lau khô.
• Một chậu nước ấm sạch.
• Chổi lông mềm hoặc cọ sơn khô, để quét bụi trong kẽ chạm khắc.
• Một tấm thẻ nhựa cũ để gỡ sáp nến.
• Nếu nhà theo nếp lau bằng nước gừng hay rượu gừng thì chuẩn bị sẵn, pha loãng.

Lau theo thứ tự này

• Hạ đồ thờ xuống một chỗ sạch, sắp theo đúng vị trí để lát bày lại không nhầm. Nhiều nhà giữ nguyên bát hương tại chỗ và chỉ lau quanh.
• Quét bụi khô trước: dùng chổi lông quét kẽ chạm, hoa văn, chân quỳ. Lau ướt ngay khi còn bụi là bụi bết vào kẽ, càng lau càng bẩn.
• Lau ẩm bằng khăn đã vắt thật kiệt, lau xuôi theo chiều thớ gỗ. Khăn chỉ hơi ẩm chứ không được có nước rỏ ra.
• Lau khô ngay bằng khăn khô, nhất là ở mép ghép, góc và chân án — chỗ nước hay đọng lại nhất.
• Để mặt gỗ khô thoáng khoảng 15–30 phút rồi mới bày đồ thờ lên.

Xử lý vết khó

• Sáp nến: để sáp nguội cứng hẳn rồi dùng thẻ nhựa cạy nhẹ. Lớp mỏng còn lại thì đặt khăn ấm vắt kiệt lên vài giây cho sáp mềm, rồi lau đi. Không cạo bằng dao.
• Vết nhờn khói hương bám lâu: nhỏ vài giọt xà phòng trung tính vào chậu nước ấm, nhúng khăn vắt kiệt, lau; sau đó lau lại bằng khăn nước sạch cho hết xà phòng rồi lau khô.
• Vòng mờ trắng dưới lọ hoa, chén nước: đó là hơi ẩm lọt vào lớp sơn. Lau khô và để thoáng, vết nhẹ thường tự mờ dần. Đừng chà mạnh — chà là mất luôn lớp bóng quanh vết.

Có nên lau bằng rượu gừng

Nhiều gia đình giữ nếp lau bàn thờ bằng nước gừng hoặc rượu gừng. Với bàn thờ gỗ đã phun màu và phủ bóng thì vẫn lau được, miễn là pha loãng, thấm khăn vắt kiệt rồi lau, sau đó lau lại bằng khăn khô.

Không đổ rượu trực tiếp lên mặt gỗ. Lần đầu lau bằng rượu gừng thì thử ở một chỗ khuất như mặt sau chân án trước, thấy mặt sơn không bị mờ rồi mới lau cả bàn thờ.

Giữ bàn thờ bền màu quanh năm

• Kê án cách tường vài phân cho thoáng, nhất là bức tường hay thấm hoặc giáp nhà vệ sinh, bếp.
• Tránh để nắng chiếu thẳng vào mặt án hằng ngày — nắng làm gỗ bạc màu không đều.
• Mùa nồm đóng cửa phòng thờ khi trời nồm, lau khô ngay hơi nước đọng trên mặt gỗ.
• Lót đĩa dưới lọ hoa, mâm quả; đặt nến và đèn dầu trên đế, không để nến cháy sát mặt gỗ.
• Quét bụi khô vào ngày rằm, mùng một — làm đều thì cuối năm chỉ cần lau một lượt là sạch.

Khi nào nên gọi xưởng

Lau xong mà thấy gỗ nứt chân chim, cong vênh, mặt sơn bong rộp thì đừng tự xử lý bằng keo hay sơn mua ngoài — vá sai màu rất khó sửa lại. Bác chụp ảnh rõ chỗ hỏng gửi Zalo cho xưởng để được hướng dẫn.

Bàn thờ, án gian và tủ thờ của xưởng bảo hành 10 năm. Người đóng ra sản phẩm cũng là người sửa, không phải qua cửa hàng trung gian.